fa874738

Laaggeletterdheid, dat moet je niet alleen willen aanpakken

Mon, 17 Jun 2024 13:37:47 GMT

“Natuurlijk vind ik het belangrijk, maar ik heb zo weinig tijd,” zegt zo ongeveer iedereen die ik spreek. De opdracht is groot: laaggeletterden bereiken met cursusaanbod om hun kansen te verbeteren op alle gebieden. Vooral in kleine gemeenten heeft een beleidsadviseur soms maar 2 uur per week om hiermee bezig te zijn. Maar ook in grotere gemeenten is de tijd beperkt en zijn er zoveel andere taken die ook heel belangrijk zijn.

Zoom eens uit

Maar als je even uitzoomt: er zijn heel veel beleidsadviseurs, taalhuismedewerkers en andere partijen die dezelfde opdracht hebben. Er zijn 35 arbeidsmarktregio’s, iedere regio bestaat gemiddeld uit 11 gemeenten en in die gemeenten zijn één of meerdere beleidsambtenaren die zich hiermee bezighouden.

Bundel de krachten en ga bijvoorbeeld als gemeenten samen aan de slag met bewustwording van werkgevers of van schuldhulpverleners. Zo kan het efficiënter zijn om dingen samen te doen. En trek daarin samen op als beleidsmedewerker onderwijs en de taalhuiscoördinator. Je hoeft het echt niet allemaal zelf te verzinnen.

Een paar praktische voorbeelden om je op ideeën te brengen:

Organiseer een bijeenkomst met alle verantwoordelijke professionals in jouw regio, kijk wie al waarmee bezig is, deel de goede voorbeelden en verdeel de taken.

Bedenk een praktisch, inspirerend thema om dit te doen. Zo hebben we in Gouda een bijeenkomst georganiseerd waarin ervaringsdeskundigen de brieven van schuldhulpverlening voor inwoners gingen tegenlezen. Zo leer je elkaar kennen en dat maakt ook samenwerken op andere gebieden makkelijker.

Schuldhulpverleners kunnen meedenken over inzet van de taal- en rekenmeter en kennen de doelgroep en de organisaties die hen in het vizier hebben. Kijk samen met hen waar de kansen liggen in de regio om aan te sluiten bij bestaande initiatieven waarvan we de kans groot is dat de doelgroep er komt.
Maak het behapbaar en kijk niet alleen naar het grote doel. Spreek met elkaar af: wat is de eerste stap die we kunnen zetten? Want het is een groot probleem dat vraagt om een lange adem.

Er zijn zoveel kansen om meer samen op te trekken. Kijk hoe je die zelf kan creëren!

Trap niet in de goede-argumenten-valkuil, gebruik gedragswetenschap

Mon, 17 Jun 2024 13:33:02 GMT

Gemeenten willen op alle gebieden mensen aanzetten tot ander gedrag. En denken vaak: als we nu maar informatie geven en uitleggen waarom het echt beter is voor mensen, dan gaan ze het wel doen. Dus zetten ze hun prachtige taaltraining in de etalage met allerlei goede argumenten en dan…blijkt dat het helemaal niet storm loopt.

Vanuit de gedragswetenschap is goed te verklaren waarom dat zo is. Bijvoorbeeld door confirmation bias of in goed Nederlands: bevestigingsvooroordeel. Als iemand de overtuiging heeft: dit is niets voor mij, dan heeft hij de neiging vooral meer argumenten aan te voeren waarom dat zo is. Dus, als iemand denkt: goed leren lezen is niet voor mij weggelegd, komen jouw goede argumenten niet aan. Gedragswetenschapper Eva van den Broek benoemt ook het struisvogel-effect.

Mensen zijn groepsdieren

Zelfs al schets je wat iemand misloopt als hij niet goed kan lezen en schrijven zoals de kans op beter werk en zinvol meedoen in de maatschappij. Een deel van hen is daar niet gevoelig voor en steekt zijn kop in het zand.
Gelukkig kun je de kennis uit de gedragswetenschap ook gebruiken om mensen wél over de streep te halen. Zoals sociale bewijskracht en schaarste. Mensen zijn groepsdieren. Als we zien dat meer mensen iets doen, zijn we geneigd het ook te willen. Als het ene terras leeg is en er staat iemand te roepen: gratis drankjes en bij het andere staat een rij en een norse ober, zullen de meesten toch in de rij gaan staan. Want het moet wel geweldig zijn als iedereen het wil? En schaarste is het principe dat mensen helpt om snel te beslissen. Bijvoorbeeld: nog twee plekken vrij als je een hotelkamer wilt boeken.

Hoe maak je er juist gebruik van?

Hoe kun je van deze principes gebruikmaken om mensen over te halen mee te doen aan je training?

Laat mensen zien die vooraf grote twijfels hadden of het iets voor ze zou zijn. Laat hen vertellen hoe blij ze zijn dat ze het hebben gedaan omdat ze er veel aan hebben gehad.
Zet succesvolle cursisten in als ambassadeurs voor het programma
Laat tevreden deelnemers een review en een cijfer geven.
En laat zien dat het aantal plekken beperkt is, of bied iets extra’s voor snelle beslissers zoals gratis studiemateriaal.

Hoe goed je aanbod ook is, ga er niet vanuit dat mensen zomaar komen. Benut de kennis uit de wetenschap om hen over de streep te halen.

Integraal beleid ingewikkeld? Als je bij de inwoner begint wordt het ineens heel logisch

Mon, 17 Jun 2024 13:20:34 GMT

Als je meer impact wil maken met de aanpak van laaggeletterdheid, is een integrale strategie noodzakelijk. Niet voor niets pleit de Rijksoverheid hiervoor. Maar hoe doe je dat?

Als je echt impact wil maken met de aanpak van laaggeletterdheid, dan mag het geen losse paragraaf zijn in de plannen van meerdere beleidsafdelingen, maar moet je beginnen bij de inwoner en vanuit daar de lijntjes leggen met de verschillende beleidsterreinen. Als je daar begint, wordt integraal beleid maken veel logischer en makkelijker.

Ter illustratie geef ik je een voorbeeld waaruit een integrale strategie voortkwam voor de arbeidsmarkt.

Uit één gesprek kwamen meerdere kansen om integraal te werken

Ik raakte in gesprek met een werkgever in de huishoudelijke hulp over laaggeletterdheid op de werkvloer. De medewerkers hadden moeite met de verschillende apps waarmee ze moesten werken om werktijd en reistijd vast te leggen. Hieruit ontstond het idee om hen te leren omgaan met de app in samenwerking met het ROC en taalhuismedewerkers. Om ervoor te zorgen dat dit goed aan zou sluiten, spraken we met twee medewerkers. Dit gesprek gaf meerdere kansen om integraal te werken.

Persoonlijke ontwikkeling en personeelstekort in de zorg. Een vrouw vertelde “Mijn baas wil dat ik een opleiding volg, zodat ik mensen mag douchen. Maar dat ga ik niet doen want vroeger mocht ik dat gewoon.” Door het leerwerkloket aan te haken bij deze werkgever, kunnen we onderzoeken of zij niet gewoon een ervaringscertificaat kan halen. En zij is vast niet de enige. Dit is goed voor de ontwikkeling van de medewerker én de werkgever hoeft voor die taak geen extra medewerkers te werven.
Eenzame ouderen bereiken. Deze vrouwen vertelden hoeveel eenzame ouderen zij elke dag zien die zeggen: “Kan je niet even blijven voor een bakje koffie? Je bent de enige die ik zie deze week!” Wil je meer eenzame mensen bereiken, vraag eens wat deze medewerkers voor ideeën daarover hebben.
Inwoners bereiken met lessen digitale vaardigheden. Deze medewerkers blijken ideale wervers te zijn voor nog meer inwoners die beter met de computer om willen gaan. Zo zei een van hen: “Mijn man hoorde dat ik hiermee bezig ben en wil eigenlijk ook wel iets leren. Kan dat?” En zij zien veel van hun klanten die ook niet handig zijn met de computer. De beste reclamemaker voor digitaallessen bij het taalhuis kan zomaar eens deze medewerker zijn.
Meer digitaal vaardig op allerlei gebieden. Als je mensen digitaal vaardiger maakt bij iets dat aansluit bij hun behoefte, helpt dat hen ook bij andere dingen. Na de lessen begrijpen ze ook beter hoe ze digitaal een afspraak maken bij de huisarts of kunnen inchecken bij de zuilen op Schiphol.

Kortom: bekijk je vraagstuk eens vanuit het perspectief van iemand vanuit je doelgroep. Dan zie je vanzelf integrale mogelijkheden.

Hoe ga je van hulpvraag bij het IDO naar leervraag?

Wed, 14 Feb 2024 16:16:42 GMT

Hoe ga je van hulpvraag bij het IDO naar leervraag?

Ben jij beleidsadviseur met laaggeletterdheid in je portefeuille of taalhuismedewerker? Dan wil ik je iets vragen. Hoe kan je mensen die hulp vragen bij internet, omgaan met computer en smartphone zover krijgen dat ze willen leren hoe ze hier zelf handiger in worden? Hoe weet jij of er behoefte is aan die zinvolle cursussen die jullie bieden zoals Digisterker en Klik & tik? En als iemand de naam ziet van een dergelijke cursus, snappen zij dan waar de cursus over gaat? Welke kansen zijn er om bezoekers van de hulppunten te motiveren om te leren?

Om hier zicht op te krijgen, moet je met mensen in gesprek. Een thema waar je het over kunt hebben is wat mensen willen leren. Dan hoor je waar de behoefte ligt, maar ook welke woorden zij zelf gebruiken voor de dingen waar zij tegenaan lopen. Want wij hebben het vaak over gebrek aan digitale vaardigheden, maar dit zijn vast niet de woorden die de doelgroep zelf gebruikt. Die benoemen waarschijnlijk eerder de praktische dingen waar ze tegenaan lopen zoals: dat ze handiger willen worden in het gebruik van Google maps om de weg te vinden, of eindelijk dat online fotoboek willen maken.

Een logische plek is het IDO

In gesprek gaan dus, om erachter te komen hoe je hen kunt verleiden voor het aanbod. Een logische plek om dit te doen is het IDO, het informatiepunt digitale overheid. De mensen die hier komen om iets te vragen, hebben moeite met de digitale wereld. Hoe makkelijk is het om hen meteen te vragen, bijvoorbeeld aan iemand die komt voor hulp bij het invullen van een formulier: “Hoe zou het voor je zijn als je hier wat handiger in kan worden? Je kan hier allerlei leuke dingen leren in de bibliotheek.”

Maar je kunt het ook creatiever aanpakken. Zelf heb ik samen met een aantal anderen met een soort Rad van Fortuin op de straat in Ede gestaan. Het rad is gemaakt door service designbureau Muzus. Op het rad stonden allerlei vragen op het gebied van wat je wil leren zoals: ken je mensen in je omgeving die iets aan het leren zijn? En waar kijk je graag naar op televisie? Dat leverde heel interessante gesprekken op. Zo’n rad heb je waarschijnlijk niet op zolder. Taalhuismedewerkers van bibliotheek Angstel, Vecht en Venen in de gemeente Stichtse Vecht bedachten hier het volgende op: zij schreven de vragen van het Rad op een groot vel genummerd en lieten voorbijgangers met een dobbelsteen gooien.

Wees creatief

En vraag het gewoon aan iedereen waar je mee in contact komt. Dat kan in de bibliotheek, in het gemeentehuis en op de markt. Maar dat kan ook een monteur zijn die je CV komt nakijken. Er zijn vast nog veel meer plekken die je kunt bedenken. Wees creatief!

Wil je net als de bibliotheek Angstel, Vecht en Venen hier ook een masterclass in volgen? Mail mij op petra@socialeinnovatiestudio.nl

Waar moet het accent in de aanpak van laaggeletterdheid op liggen?

Fri, 03 Nov 2023 16:53:21 GMT

Laat het me weten, dan geef ik het door.

Het programma ‘Tel mee met taal’ van de overheid heeft een prachtige intentie: het voorkomen en verminderen van laaggeletterdheid. Vanuit het programma worden subsidies verstrekt aan scholen, werkgevers en bibliotheken. Toch blijken instanties nog steeds niet erg succesvol in het bereiken van Nederlandstalige laaggeletterden.
Op dit moment is een verkenner in opdracht van het ministerie bezig met de resultaten van het programma om op basis daarvan te kijken wat er anders kan.

Vanuit mijn rol heb ik een aantal suggesties die ik mee ga geven.

Incidenteel geld maakt een structurele aanpak lastig . Omdat de financiering een subsidie betreft, is er geen garantie dat organisaties dat volgend jaar weer krijgen. Zo hoor ik van directeuren van de bibliotheek dat zij personeel moeten aannemen om de aanpak van laaggeletterdheid uit te voeren zonder de zekerheid dat ze dit het volgende jaar ook weer kunnen betalen. Dat maakt het ontwikkelen van een structurele aanpak heel lastig.
Aanpak van laaggeletterdheid is geen wettelijke taak. Gemeenten hebben wel de taak om mensen te helpen, maar niet om bij te dragen aan hun ontwikkeling. Daardoor wordt er vooral aan een korte termijnoplossing gewerkt. Zo helpt de sociale dienst mensen met het vinden van een baan, maar niet om te leren lezen zodat ze de veiligheidsinstructies op het werk kunnen lezen. En de schuldhulpverlener helpt mensen van hun schuld af te komen, maar niet hoe zij kunnen rekenen en verdere problemen kunnen voorkomen. Dat is water naar de zee dragen. Maak de aanpak van laaggeletterheid tot een wettelijke taak zodat er met mensen in de problemen gewerkt wordt aan een duurzame oplossing. En zorg dat tools die helpen om laaggeletterdheid te signaleren, zoals de taalmeter, verplicht worden.
Bied ruimte voor werving. Bereik van de doelgroep is niet alleen op het vlak van laaggeletterdheid een probleem. Ook mensen in armoede, dreigende schulden, eenzaamheid, komen niet vanzelf naar aangeboden hulp toe. Biedt daarom ook ruimte bij de besteding van middelen om dit in te zetten op werving.
Kom als organisatie uit je bubbel. Dit is wellicht mijn belangrijkste inzicht na 8 jaar onderzoek. Ga letterlijk naar buiten en maak verbinding met mensen die anders in het leven staan dan jij. Pas dan kun je beleid maken dat aansluit op de doelgroep.

Heb jij aanvullende ervaringen, knelpunten of suggesties? Mail ze naar petra@socialeinnovatiestudio.nl, dan neem ik het mee.

Roep niet alleen hoe waardevol jouw cursus is, als je wilt samenwerken

Mon, 04 Sep 2023 12:47:26 GMT

Het blijkt behoorlijk lastig om mensen van andere organisaties te overtuigen om met jou samen te werken om laaggeletterden te bereiken. Terwijl je zoveel krachtiger bent als je de handen ineen slaat. We hebben allemaal de beste intenties, toch zijn we geneigd vooral te denken vanuit ons eigen aanbod en opdracht. Zo zie ik vaak taalhuiscoördinatoren die zeggen: ik heb deze waardevolle cursus, als laaggeletterden die zouden volgen, vergroot dat hun kansen in de samenleving enorm. Om die doelgroep te bereiken, heb ik andere organisaties en werkgevers nodig. Maar die zitten helemaal niet op mij te wachten.

“Waarom kan ik niet meer voor hen doen?”

Terwijl even verderop medewerker bij de dierenvoedselbank denkt: ik zie zoveel mensen die in de problemen komen omdat ze niet mee kunnen komen. Waarom kan ik niet meer voor hen doen? En nog een paar deuren verder zit een boekhouder die zich zorgen maakt over een aantal klussende zzp’ers die klant bij hem zijn. Hij ziet hen vaak te weinig factureren aan klanten en steeds brieven meenemen naar afspraken, omdat ze niet begrijpen wat ze ermee moeten. Hoe moet dat straks als zij mee moeten in de trend van het digitaliseren van de hele boekhouding?

Ga uit van de winst voor de ander

Al deze mensen zijn welwillend. En als zij hun krachten bundelen, zou dat ijzersterk zijn. Maar hoe overtuigt die taalhuiscoördinator die andere twee? In ieder geval niet door alleen maar te benadrukken hoe waardevol de cursussen zijn die zij organiseren bij de bibliotheek. Waarschijnlijk wel als hij of zij hen kan laten zien hoe dit een oplossing kan zijn voor waar zij tegenaan lopen? In gesprek gaan met als uitgangspunt: wat is de winst voor jou? De medewerker van de dierenvoedselbank is enorm geholpen als hij weet hoe hij de mensen goed door kan sturen naar een cursus. En die boekhouder vindt het vast heel prettig als hij zijn klanten een basiscursus boekhouding aan kan bieden.

Dus: ontdek ook hoe je de win-win van samenwerking creëert in gesprekken.

Meld je aan voor de masterclass samenwerking op vrijdag 29 september 2023 of woensdag 11 oktober 2023 (van 10:00 tot 12:30 uur). Voor de snelle beslissers (voor 15 september) is de prijs 89 euro incl btw. This is a subtitle for your new post

Waarom ik ontzettend uitkijk naar hoe 2023 zich gaat ontrollen

Tue, 31 Jan 2023 13:21:02 GMT

Dit jaar was ik met de feestdagen in Twente. Daar eten mensen kniepertjes op oudjaar, een dunne, platte wafelkoek. De dag erna eten ze dezelfde koek, maar dan in opgerolde vorm. De gedachte erachter: op oudjaar weet je wat het jaar heeft gebracht en op nieuwjaarsdag moet het jaar zich nog ontrollen. Een mooie traditie. Wat 2023 precies voor mij in petto heeft weet ik niet, maar ik heb wel plannen waar ik ontzettend naar uit kijk.

Zo zijn er twee onderzoeken waar ik aan meewerk:

Hoe kunnen we met gedragsbeïnvloeding laaggeletterden en -gecijferden beter bereiken en ze motiveren om naar een cursus te gaan. Een onderzoek samen met gedragseconoom Eva van den Broek en de ontwerpers van service design bureau Muzus. We voeren dit onderzoek uit in opdracht van de arbeidsmarktregio Food Valley en werken daarbij samen met gemeenten en taalhuizen in de gemeenten Ede, Barneveld en Scherpenzeel.

Onderzoek ‘verankeren basisvaardigheden in het stress-sensitieve werken’ voor het expertisepunt Basisvaardigheden. Stress-sensitief werken is een methode die sociaal werkers uitnodigt om meer oog te hebben voor de onderliggende oorzaken van improductief gedrag. Dit onderzoek helpt hen om ook te letten op de kwaliteit van vaardigheden van mensen. In dit onderzoek trek ik op met Nadja Jungmann, lector Schulden en incasso en Annemieke van der Pol, projectleider, trainer en stafadviseur binnen stichting MEE Vivenz en expert op het gebied van stress-sensitief werken.

Vooral de combinatie van beide onderzoeken kan goed uitpakken

Het mes snijdt aan twee kanten. Vooral de combinatie van beiden onderzoeken kan goed uitpakken. Het werven van kwetsbare inwoners waarbij sprake is van bijvoorbeeld armoede, schulden en eenzaamheid is lastig omdat de reguliere aanpak bij hen niet afdoende werkt. Werving is echt een vak op zich. Als sociaal werkers aandacht voor de kwaliteit van de basisvaardigheden als vast onderdeel opnemen in hun stress sensitieve aanpak, krijgt het aandacht zonder dat zij weer een nieuw programma of project moeten integreren in hun toch al veeleisende werk. En als we weten dat een inwoner onvoldoende basisvaardigheden heeft op het gebied van taal en rekenen, profiteert hij of zij veel meer van de aanpak als we weten dat we daar aandacht voor moeten hebben.

Kortom, allemaal dingen waarvan ik verwacht dat het ons gaat helpen om die lastig te bereiken doelgroep, beter te helpen. Ik weet natuurlijk niet precies wat er verder in mijn kniepertje zit in voor 2023 maar ik weet wel dat ik er heel veel zin in heb! Wat zit er in die van jou?

Wat drijft mensen? Kom erachter door hoffelijkheid

Mon, 26 Sep 2022 10:02:16 GMT

Werk aan klantgerichtheid; hoffelijkheid komt daarbij goed van pas.

Hoe je met een beetje hoffelijkheid laaggeletterden wel bereikt

Taal-, reken- en budgetteercursussen. We ontwikkelen prachtig mooie programma’s om laaggeletterden en laaggecijferden te helpen. Maar hoe goed ze ook in elkaar zitten, het blijkt lastig om deze groep te bereiken. Ik denk dat dat komt omdat we het presenteren op een manier die hen niet aanspreekt. We vergeten ons te verplaatsen in wat deelname betekent in hun dagelijks leven. En zo ziet iemand ook niet hoe het zijn of haar leven kan verbeteren.

Hij wil zich niet meer schamen

Ondanks alle goede bedoelingen, de reden dat iemand wél de stap zet om deel te nemen, blijkt vaak een heel andere dan die jij hebt bedacht. Toen een bibliotheekmedewerker een vierenzestigjarige man vroeg waarom hij naar de taalles komt, zei hij: “Omdat ik me niet meer wil schamen.” Hij vertelt hoe blij hij is dat hij eindelijk het woord augustus kan schrijven als hij ergens zijn geboortedatum in moet vullen. En die zesendertig jarige vrouw komt naar de cursus budgetteren omdat ze wil dat haar dochter een beter leven krijgt dan zijzelf. Want haar eigen ouders hebben haar nooit leren omgaan met geld.

Realiseer je hoe spannend het is

Dus als je wilt dat mensen echt in beweging komen, ga dan op zoek naar wat hen drijft. Wij zijn vaak vooral gericht op ons eigen proces. Op hoe wij het hebben ingericht. Neem die vrouw die op woensdag komt om zich in te schrijven voor de taalles, terwijl het inschrijfmoment op dinsdag is. Als je zegt: kom volgende week terug, ben je haar waarschijnlijk kwijt. Maar verplaats je eens in haar.

Ze heeft vast veel moed moeten verzamelen om de stap te zetten. Want realiseer je eens hoe spannend het is om ergens naar binnen te gaan en te laten zien dat je die lessen nodig hebt. Zeg liever: “Wat leuk dat u er bent. Ik kan me voorstellen dat het best spannend is. Normaal is het inschrijven op dinsdag maar ik ga voor u kijken of er iemand is die u vandaag kan helpen.”

De taal van hoffelijkheid
We kunnen veel leren van bedrijven die hospitality hoog in het vaandel hebben staan. Hieronder staat een inspirerende podcast waarin hospitalityexpert Tanja Schilthuizen vertelt hoe je met de juiste woorden, mensen aan kunt spreken. Ervaar de kracht van een beetje hoffelijkheid, niet alleen voor hotels en restaurants maar juist ook bij dienstverlening van de overheid. Zij legt haarfijn uit hoe je dat kunt toepassen. Laat je inspireren en zorg voor meer effect!

Podcasttip

https://www.sydneybrouwer.nl/podcast/okg-74-de-taal-van-klantbeleving-met-tanja-schilthuizen/

Op deze foto ben ik in de Kringloop van Woerden, waar we onderzoek gaan doen naar wat mensen drijft om naar de Kringloop te komen. En wat ze daar eventueel nog willen ontdekken en leren.

Stop met energievreters en ga voor de klik

Mon, 29 Aug 2022 20:31:19 GMT

Krijg jij energie van je gesprekspartners of loop je er op leeg?

‘Ik kan toch niet zomaar stoppen met energie steken in deze samenwerking? Want we hebben afgesproken dat we met deze organisatie moeten samenwerken.' Dit hoor ik heel vaak van bibliotheek- en taalhuismedewerkers. Er moeten heel veel lijntjes worden gelegd met partijen in de regio omdat er landelijk allerlei afspraken zijn om met bepaalde organisaties samen op te trekken om laaggeletterden in de regio te bereiken. Maar wat je ook probeert, bij een aantal van hen komt het niet van de grond. Geen tijd, geen prioriteit, dus blijft het bij mooie woorden en beloftes. Dan kun je blijven sleuren en trekken, maar dat is zonde van je kostbare tijd en energie.

“ Landelijke afspraken bieden helaas geen enkele garantie dat het lokaal lukt.”

Begin gewoon met die mensen waar je zelf energie van krijgt. Die er wel voor willen gaan. Want omdat het zo lastig is om die laaggeletterde groep te bereiken moet je ook kwetsbaar durven zijn, praten over wat er lastig is en wat er niet lukt. En daar heb je een klik voor nodig.

Ik weet uit ervaring dat je mooie dingen kunt bereiken als die klik er is. Programmamanager Gina van den Berg van de bibliotheek de Tweede Verdieping in Nieuwegein en ik hadden een goede klik bij de workshop Samenwerken die ik gaf aan organisaties in de arbeidsmarktregio Utrecht. Zij was heel enthousiast en bestelde 50 extra Tinderen met Taal spelpakketten. Het memoryspel waarin je moeilijke woorden moet matchen matcht met een veel eenvoudiger alternatief om beleidsmedewerkers en uitvoerders bewust te maken op hun ingewikkelde taalgebruik en ze te stimuleren begrijpelijker te schrijven en praten. Gina gaat ze uitdelen in de Week van Lezen en Schrijven.

Hoe er uit de klik, mooie dingen kunnen ontstaan

Daarnaast vertelde ze dat ze iets heel moois had bedacht: ze wilde de kaartjes in groot formaat maken zodat ze ze op de markt op de grond kan neerleggen om mensen bewust te maken. Wat een topidee. Een mooi voorbeeld hoe er vanuit de klik, mooie dingen ontstaan. Ik heb direct drie grote spellen van 20 x 20 cm besteld.

Samen met mijn zoon heb ik ze ingepakt en omdat ik toch in de buurt was, heb ik het bij haar bij de bibliotheek afgegeven. Altijd leuk om iemands werkplek te zien en te horen waar ze mee bezig zijn. Gina bruist van de goede ideeën.

Begin met mensen waar jij energie van krijgt

Begin met de mensen waar jij energie van krijgt. Die er zin in hebben om hun tanden te zetten in dezelfde thema’s waar jij je voor in wilt zetten. Dan krijg je veel meer voor elkaar en wie weet, raken die andere partijen zo geïnspireerd door wat jullie aan het doen zijn, dat ze zich aan willen sluiten.

Wil jij meer weten over de workshop samenwerking waarin je leert hoe je de win-win van een samenwerking ontdekt? Of wil je het Tinderen met Taal spelpakket bestellen om jouw collega’s bewust te maken van hun ingewikkelde taalgebruik? Mail of bel me. (petra@socialeinnovatiestudio.nl

Waarom maken we niet veel meer gebruik van de kracht van de groep?

Mon, 27 Jun 2022 07:26:27 GMT

Niet alleen voor mensen die hulp vragen, maar ook voor professionals

Leren gaat beter en sneller In groepsverband. Logisch, want gedragsonderzoek wijst uit dat mensen zich laten beïnvloeden door de sociale norm, dus de omgeving. We zijn van nature geneigd om te kijken: wat doet mijn buurman of buurvrouw? En door te zien hoe anderen dingen aanpakken, komen we tot oplossingen waar we zelf niet aan zouden hebben gedacht. En het is ook nog eens prettig om te ervaren dat je niet de enige bent met een bepaald probleem. Waarom maken we hier niet veel meer gebruik van bij de aanpak van mensen die door laaggeletterd – gecijferdheid in de problemen zijn gekomen?

Wat individueel heel lastig was, lukt samen ineens wel. Ik zie dat in verschillende groepen die ik begeleid bij de leergang ‘Tinderen met taal’. Bijvoorbeeld bij de taalhuiscoördinatoren en beleidsambtenaren in de arbeidsmarktregio Eindhoven. Samen durven ze af te stappen op dat team waar de samenwerking zo moeizaam mee verloopt en eindelijk dat gesprek aan te gaan met die cruciale organisatie. Ze ontdekken dat ze tegen dezelfde dingen aanlopen en komen samen tot nieuwe oplossingen.

Mensen zelf de regie laten pakken

Min of meer hetzelfde zie ik gebeuren bij de deelnemers aan de training ‘Omgaan met geld’. Een groep die door beperkte rekenvaardigheden in de schulden is geraakt. Ik zie mensen voor het eerst praten over hun schulden en de schaamte die ze voelen. Ik zie hoe de ene deelnemer leert van de oplossing die een ander heeft bedacht. Bijvoorbeeld van die vrouw die er een sport van heeft gemaakt om iedere week ondanks haar krappe budget, toch een paar euro over te houden. Zo leren mensen zelf de regie pakken voor hun situatie.

Waarom maken we daar niet veel meer gebruik van?

Als we weten dat het zo werkt, waarom maken we dan niet veel meer gebruik van dat mechanisme? Nu wordt iemand die aanklopt bij de gemeente met schulden doorverwezen naar een individuele budgetbeheerder of schuldhulpverlener. Kundige professionele mensen die fantastisch werk doen, maar het feit dat je naar een professional moet, kan ook het gevoel dat je zelf niet de regie hebt over je leven groter maken. Daarbij zijn er vaak wachtlijsten waardoor je niet meteen aan de slag kunt.

Vanuit de gedragsbeïnvloeding weten we dat als je iets onderdeel maakt van de standaard, mensen automatisch volgen. Neem een groepsles op als verplicht onderdeel bij de aanpak van schulden. Zo snijdt het mes aan heel veel kanten: mensen krijgen individuele hulp op maat bij de aanpak van hun schulden, profiteren van de groep, versterken hun sociale netwerk en ze kunnen snel aan de slag, al tijdens het wachten op de professionele hulp.

En last but not least: schuldhulpverleners in Woerden ontdekten dat het hen ook nog eens tijd scheelt omdat hun klanten meer zelf oppakken.

Vergroot je impact en sla drie vliegen in één klap!

Wed, 18 May 2022 07:51:56 GMT

Zo pak je laaggecijferdheid integraal aan binnen jouw gemeente!

Als je de thema’s energiearmoede en de energietransitie verbindt aan de aanpak van laaggecijferdheid, bereik je die mensen die het het hardste nodig hebben veel beter. Want juist die kwetsbare doelgroep, die nu financieel in de knel komt en vaak in de slechtst geïsoleerde woningen woont, is veel vaker laaggeletterd en laaggecijferd dan je denkt.

Dus : werk jij bij de gemeente en houd jij je bezig met energiearmoede, het regelen van de tegemoetkoming energiekosten of de energietransitie? Zoek dan de samenwerking met je collega op ‘onderwijs en basisvaardigheden’. Ben je taalhuiscoördinator bij een bibliotheek? Zoek dan samen met je beleidsmedewerker onderwijs het contact met de collega’s op het energiedossier. Want dit is de kans om basisvaardigheden integraal aan te pakken. In deze blog leg ik uit hoe ik dat zie.

Hoe gecijferdheid een rol speelt bij het energiebesparen

Sparen en budgetteren is lastig, net als het leggen van bepaalde verbanden. Je hebt namelijk cijfervaardigheden nodig om informatie over het besparen van energie te kunnen interpreteren en door te vertalen naar je eigen situatie. Bijvoorbeeld om in te schatten in welke mate korter douchen en de thermostaat lager zetten, zorgt voor een lagere energierekening.

En bundel de krachten

Gemeenten hebben veel op touw gezet om inwoners te bewegen zuiniger met energie om te gaan. Er zijn allerlei mooie compensatieregelingen en mooie acties om energie te besparen zoals vouchers en energiecoaches. Vaak worden deze uitgevoerd door verschillende gemeentelijke afdelingen die niet vanzelfsprekend samenwerken zoals: natuur en milieu, armoede en onderwijs. Als zij hun activiteiten bundelen, kunnen ze ieder op hun beleidsterrein veel meer impact maken.

Communiceer op een andere, minder talige manier

De mondige, hoogopgeleide inwoner bereik je als gemeente vaak wel met flyers, websites en nieuwsberichten. Maar deze meer kwetsbare laaggeletterde/laaggecijferde doelgroep laat zich minder makkelijk bereiken door deze talige communicatie. Voor hen heb je een andere, creatieve aanpak nodig. Uit gesprekken met de doelgroep heb ik een aantal ideeën:

Organiseer voorlichtingssessies bij buurthuizen, bibliotheken over de hogere energienota en help mensen daar ter plekke met het aanvragen van de energietoeslag.
Zoek de samenwerking met Doe-het-zelf-zaken die energiebesparende materialen aanbieden en organiseer samen met hen een voorlichtingsavond over hoe je bijv. radiotorfolie aanbrengt.
Communiceer op andere plekken dan je gewend bent. Deel ook filmpjes, verhalen via schuldhulpverlening, CJG, huisartsen en werkgevers.

Organiseer een energiequiz!
Wil je ook een voorlichtingssessie organiseren? Femke Reijnen heeft een handige quiz gemaakt met vragen over energiebesparingen van bijv. spaarlampen of het buiten ophangen van je was. In deze quiz zitten ook wat rekensommen. Zo kun je zien bij wie er mogelijk sprake is van laaggecijferdheid. Dan kun je hen gerichter helpen. Wil jij deze ontvangen? Mail naar Petra@socialeinnovatiestudio.nl .

Hoe bereik je de mensen die het het hardste nodig hebben wel met die mooie compensatieregelingen?

Thu, 24 Mar 2022 14:01:31 GMT

Nu de energieprijzen de pan uitrijzen en het leven steeds duurder wordt, komen er nog meer mensen binnenkort financieel in de problemen. Vooral mensen die het al lastig hebben, worden extra hard geraakt. Gemeenten treffen allerlei voorzieningen om deze mensen te helpen. Zo is er een eenmalige tegemoetkoming van 800 euro voor huishoudens met een laag inkomen.

Maar gemeenten gaan daarbij teveel uit van de zelfredzame burger: iemand die met goede voorzieningen, adviezen en aanwijzingen, zijn weg wel vindt in onze samenleving. Maar dat geldt niet voor een grote groep. We weten uit onderzoek dat 50% van de mensen met schulden, laaggeletterd is. En het aantal laaggecijferden, ligt waarschijnlijk nog hoger. En juist deze groep is voor gemeenten en hulpverleners moeilijk te bereiken.

Hoe zorg je nou dat de 800 euro die wordt gereserveerd om hen te compenseren, ook bij deze groep terecht komt? In de gemeente Woerden vroegen we het aan ons testpanel (inwoners die moeite hebben met rekenen en schulden hadden).

Dit werkt niet volgens hen:

Alle informatie in een keer delen. Dat is veel te veel tekst.
Het moeilijk maken om de tegemoetkoming aan te vragen. Als mensen veel stappen in moeten vullen, krijgen ze stress.
Het op een plek op de website zetten waar mensen veel voor moeten doorklikken om er te komen.
Foto’s van blije mensen plaatsen. Daardoor lijkt het niet alsof het serieus is.
Maar één keer over de regeling communiceren. Herhaling is beter
Sommige mensen willen een harde boodschap als een soort wake-up call. Anderen willen het liever zacht verpakt. Varieer dus in de toon en de foto’s.

Wat kun je beter doen volgens de deelnemers:

“Organisaties maken het wel breed bekend en openbaar, maar het gebruik maken is moeilijk. Het aanvragen is lastig.” Maak het eenvoudig om aan te vragen.
“Als je nou ergens naar toe kan stappen, om te vragen, dan hoef je ook niet zo ver te lopen” dus maak het mogelijk om op een plek, loket, vragen te stellen.
“ Zet op de website waar je de regeling kunt aanvragen, niet alleen het formulier. Geef ook informatie over wat je zelf kan doen en linkjes naar bijv het NIBUD.” Ofwel, als inwoners terecht kunnen op een website om de tegemoetkoming aan te vragen, zet er dan ook tips bij. Zo help je ook de mensen die een hoger inkomen hebben maar daar weinig van over houden door bijvoorbeeld hoge huur.
“Waarom staat daar ook geen cursus bij?” zei een van de leden van het testpanel. Zet er meteen informatie bij over voorlichtingsbijeenkomsten of kluscursussen om zelf bijvoorbeeld verwarmingsfolie aan te brengen.
Maak het mogelijk voor mensen om hun telefoonnummer achter te laten en bel hen, dat vinden veel mensen prettig.
Deel de informatie ook op andere manieren, zoals op in de buurt Facebookpagina’s die populair zijn bij inwoners in de gemeente , de lokale editie van het AD, of een kort foldertje in de brievenbus.
En vraag organisaties of bedrijven die in contact zijn met de doelgroep om de informatie te delen zoals de kinderopvang en werkgevers.

Wil je ook jouw beleid door de ogen van jouw klant bekijken? Neem contact met me op.

Eerste deelnemers ‘Een leven lang ontwikkelen’ gecertificeerd

Tue, 22 Mar 2022 16:20:34 GMT

Een leven lang ontwikkelen, hoe doe je dat als bibliotheek? Leer het al doende!

Hoe zorg je dat laaggeletterden, laaggecijferden aansluiting vinden in deze talige maatschappij en zelfvertrouwen opbouwen? Hoe zorg je dat mensen aantrekkelijk blijven voor de arbeidsmarkt? En hoe kan je in de snel digitaliserende samenwerking mensen ondersteunen om mee te kunnen doen? Allemaal vragen waarbij de bibliotheek een grote rol kan spelen. Maar hoe transformeer je als organisatie waarin steeds minder focus komt op boeken en steeds meer op de maatschappelijk educatieve functie?

Om hierop antwoord te geven mochten Stieneke Eising en ik de leergang " Een leven lang ontwikkelen" vormgeven. Een leer-doen- project waarin medewerkers van FlevoMeer Bibliotheek en de nieuwe bibliotheek Almere heel concreet met een nieuw idee om deze doelgroep naar de bibliotheek te krijgen, aan de slag gingen. Meer als ondernemers vanuit de doelgroep denken en daar een dienst bij ontwikkelen. Ideeën waar deze groep mee aan de slag ging:
◆ Hoe kan je in samenwerking met de Kringloop mensen met lage basisvaardigheden bereiken?
◆ Hoe kan je deelnemers aan een participatietraject helpen met hun schrijfvaardigheden?
◆ Hoe help je anderstalige ouders bij de overgang van hun kinderen van de lagere naar de middelbare school? Wat willen deze jongeren zelf nog leren?

In dit jaar ontdekten medewerkers en managers samen bijvoorbeeld:
➜Dat het tijd kost om van aanbodgericht naar vraaggericht werken te gaan;
➜Welke scherpe keuzes de organisatie moet maken voor een evenwichtige balans tussen de uitleenfunctie en de nieuwe taken;
➜Hoe de managers een coachende rol kunnen vervullen en zo medewerkers coachen in een meer ondernemende, innovatieve houding;
➜Dat een lerende organisatie ook leertijd kost die je het beste concreet in uren vastlegt.

Maandag 14 maart kregen acht deelnemers het certificaat van voltooiing.

Wil je meer informatie over deze leergang? Mail mij op petra@socialeinnovatiestudio.nl

Zorg dat je in het coalitieakkoord van jouw gemeente komt!

Tue, 15 Feb 2022 16:41:22 GMT

Nu is het moment om laaggeletterdheid op de politieke agenda te zetten!

De beleidsambtenaren en taalhuiscoördinatoren die ik ken werken keihard om laaggeletterdheid aan te pakken, maar doen dit in stilte. Het zijn niet van die types die zich heel hard om de borst kloppen. Jammer, want het is een thema dat een rol speelt bij veel andere problemen, maar dat is vaak niet duidelijk. Met de verkiezingen voor de deur is dit het uitgelezen moment om ervoor te zorgen dat het op de agenda komt. Want laaggeletterdheid speelt een belangrijke rol bij veel uitdagingen waar de gemeenten nu voor staan. Al zijn zij zich daar vaak niet van bewust. Denk aan:

Energietransitie: gemeenten willen mensen aansporen om minder energie te gebruiken. Daar bedenken ze heel mooie acties en campagnes voor maar die blijken laaggeletterden niet te bereiken. Terwijl we weten dat deze groep vaak een heel hoog gebruik heeft. En er zelfs sprake is van energiearmoede.
Armoede: gemeenten willen armoede aanpakken. Er blijkt een stevige relatie te zijn tussen laaggecijferdheid en armoede. Mensen die niet zo taalvaardig en gecijferd zijn, vinden het lastig om overzicht te hebben over hun in- en uitgaven en kennen de weg niet om eruit te komen.
Gezondheidszorg: een enorme kostenpost en gemeenten willen hier iets aan doen. We weten dat arme mensen veel kwetsbaarder zijn en vaker dan anderen een slecht voedingspatroon hebben en ongezonde keuzes maken.

Hoe krijgen we het onderwerp in het coalitieakkoord?

Ik weet uit ervaring dat dit de tijd is om ervoor te zorgen dat jouw onderwerp in het coalitieakkoord komt. Zorg dat je laaggeletterdheid hoog op de agenda zet en het agendeert op meerdere beleidsterreinen. Hoe je dat doet? Een paar tips:

Vraag aan de beleidsmedewerker die onderwijs, de WEB (wet educatie beroepsonderwijs) als taak heeft wie het overdrachtsdossier maakt.
Neem contact op met deze persoon en biedt aan om mee te lezen en teksten aan te dragen.
Kijk of het niet alleen bij onderwijs is ondergebracht maar ook bij de eerder genoemde uitdagingen waar gemeenten voor staan.
Kijk wat je verder mist.
Lever een kant en klare tekst aan waarin het naast onderwijs ieder geval ook staat bij: gezondheid, milieu en armoedebestrijding.
Laat je manager ook een lijntje leggen met haar of zijn contacten bij de gemeenten.

Grijp die kans zodat je straks niet vier jaar vastzit aan een programma/agenda waar je niet eens op staat. Wil je even sparren? Ik denk graag met je mee. Mail me: petra@socialeinnovatiestudio.nl

Als je niet traint, win je de wedstrijd niet.

Tue, 25 Jan 2022 16:34:13 GMT

Laaggeletterdheid aanpakken? Ga voorbereid de wedstrijd in

We willen meer aan laaggeletterdheid doen of we streven naar bewustwording . Dit soort ambities vind je vaak in beleidsplannen. Prachtig, maar ook vaag. Want waar begin je? Als je je doel wil bereiken, moet je concrete stappen zetten. Het goede nieuws is dat dat helemaal niet zo moeilijk is. Zie het als een voetbalwedstrijd. Je kunt onvoorbereid naar de wedstrijd gaan, maar je kunt ook dingen doen om de kans dat je wint veel groter te maken.

Als je steeds hetzelfde doet, krijg je altijd dezelfde uitkomst

Het helpt als je onderscheid maakt tussen het resultaat en de inspanning die nodig is. Het resultaat is de winst. De inspanning is: de vorige wedstrijd analyseren, de beste schoenen kopen en trainen. Het geeft geen garanties maar je hebt er wel de inspanning voor geleverd.

Reflecteren, voorbereiden en stappen zetten dus. Ik zie dat dat ambtenaren het druk hebben. Ze rennen van het een naar het ander en doen dingen op intuïtie en ervaring. Maar als je steeds hetzelfde doet, krijg je altijd dezelfde uitkomst. Daarom is het belangrijk om doelen te stellen, de stappen die je moet zetten concreet te maken en te reflecteren. Want als je niet reflecteert, leer je niet wat je beter of slimmer kan doen.

Begin gewoon

Laaggeletterdheid de wereld uit hebben is een prachtig doel, maar veel te groot. Waar begin je? Welke inspanning ga je leveren? Maak die eerste stap gewoon klein. Dan komt die logische vervolgstap vanzelf. En formuleer het heel concreet en smart. Bijvoorbeeld: ik plan vijf koffieafspraken met mensen die iets kunnen betekenen of ik ga met twee organisaties praten over wat zij met laaggeletterdheid gaan doen. Mensen vinden het eng om zich vast te leggen maar het is helemaal niet erg als je het niet haalt. Zet die stip op de horizon waar je naartoe wil en begin gewoon. Misschien ontdek je halverwege dat die stip tien meter naar links moet, niet erg. Je bent in ieder geval onderweg.

Bereid je als een bondscoach goed voor met goede vragen

Reflecteren begint met een goede voorbereiding. Wat zijn goede vragen die je jezelf kunt stellen om je voor te bereiden om te reflecteren? Het is net als bij voetbal:

Wie is je tegenstande r: M et wie heb je een overleg, wat is de meerwaarde voor diegene om bewust te zijn op laaggeletterdheid en hoe helpt dit overleg jou bij de stip op de horizon?
Wat wordt jouw tactiek : W il je iemand overtuigen, meekrijgen, enthousiasmeren, informeren? Elke keuze vraagt om een andere werkwijze. W
Scherp aan in de rust : H oe pakt de werkwijze uit? Hoe zit de tegenstander in de wedstrijd? Hoe zit je er zelf in? Neem een moment, pak een kop koffie, ga even naar het toilet en scherp je tactiek aan.
Scoor je punt : M aak goede afspraken en leg ze vast. Laat het niet bij vage voornemens, maar zeg het hardop.
Nabeschouwing : R eflecteer op zowel de uitkomst maar ook jouw werkwijze. Wanneer zag je jouw gesprekspartner enthousiast worden of afhaken? en heel belangrijk, krijg je er zelf energie van .

Hoe werkt het voor mij

Voor mij werkt het zo. Mijn doel dit jaar was: zorgen dat geletterd- en gecijferdheid in het schuldendomein wordt gezien. Daarna heb ik het afgepeld: wat is daarvoor nodig? Dat het online bekend wordt en dat het bekend wordt bij verschillende verenigingen die zich met het onderwerp bezighouden. Daarna heb ik het heel concreet gemaakt: ik ga via LinkedIn meer connecties uitnodigen die zich bezighouden met dit thema, ik wil een artikel over het onderwerp in een tijdschrift dat veel mensen gelezen wordt en ik wil een gastpresentatie geven bij een landelijke vereniging om mijn kennis te delen. Toen ik het eenmaal zo concreet had gemaakt, kon ik aan de slag. Ik denk dat dat voor veel mensen zo werkt.

Alledrie deze punten zijn in de tweede helft van 2021 gelukt. In september publiceerde Sprank een interview over het project in Woerden. In december zijn deelnemers aan het webinar van de NVVK geïnspireerd over dit onderwerp. Deze acties hebben er voor gezorgd dat ik nu ook aan het sparren ben met een lector gecijferdheid over het vergroten van de impact. Maar dat het nog niet genoeg is. Het vraagt permanente aandacht en herhaling om de boodschap vast te zetten in het hoofd.

Wat kan jij als taalhuismedewerker afspreken met samenwerkingspartners?

Een training van medewerkers op dit onderwerp.
Een kennismakingsgesprek.
Een concrete actie, zoals een brief of website begrijpelijker schrijven.
Het aantal mensen dat de organisatie doorverwijst naar het taalhuis.

Laaggeletterdheid kun je niet in je eentje oplossen. Dat moeten we samen doen. Stap voor stap. Dus: zet jij in 2022 in je agenda welke stappen jij concreet gaat zetten?

Photo by jasper benning on Unsplash

Neem de tijd om te reflecteren, wedden dat je er blij van wordt?

Tue, 14 Dec 2021 14:26:38 GMT

Herken je dat? Dat knagende gevoel dat je veel van je plannen niet realiseert?

Herken je dat? Dat knagende gevoel dat je niet bent toegekomen aan alle doelen die je jezelf had gesteld? Dat je in de waan van de dag van overleg naar overleg bent geholt en eigenlijk vergeten bent welke richting je ook alweer op wilde? Jammer. Want juist bij de aanpak van laaggeletterd- en laaggecijferdheid is het belangrijk om te reflecteren. December is de uitgelezen periode om eens bewust stil te staan bij het afgelopen jaar. Ik weet zeker dat je ontdekt dat je meer successen kunt vieren dan je nu denkt. Dat er dingen zijn waar je echt trots op kunt zijn.

Waarom is reflecteren zo belangrijk als je werkt op het vlak van laaggeletterdheid en laaggecijferdheid?

Bij dit onderwerp werkt niets zoals het normaal gaat: de doelgroep is niet eenvoudig te bereiken. Veel professionals kunnen zich niet voorstellen dat er bij hun klanten sprake kan zijn van laaggeletterdheid en samenwerken met organisaties gaat niet vanzelf. Daarom heb je een open en onderzoekende houding nodig om dingen uit te proberen. Als je daarna de tijd neemt om te reflecteren, ontdek je wat werkt en kun je verder.

Ik plan elk kwartaal zo’n reflectiemoment met vriendin en collega zzp’er, Marcella van Doorn. We nemen de tijd om bewust terug te kijken op de voorgaande periode: wat ging goed? Wat ging minder goed? Heb ik me aan mijn kwartaalfocus gehouden? En weet je wat nou zo leuk is? Ik denk van te voren altijd aan alles wat niet gelukt is. Maar als ik terugkijk, blijk ik vooral heel veel wel te hebben gedaan. Zo ontdek ik waar ik het komende kwartaal meer van wil doen en nog belangrijker, wat ik minder wil doen.

Ik heb drie tips voor jou die je helpen om te reflecteren:

1. Leg verantwoording af aan iemand anders

Als je verantwoording aflegt aan iemand die je vertrouwt en respecteert, ben je bereid om harder te werken om je doelen te bereiken en de dingen te doen die daarvoor nodig zijn. Dat zegt Dave Kerpen, schrijver van The Art of People. Het helpt je te stoppen met het verzinnen van smoesjes. Als je aan te veel mensen verantwoording moet afleggen, bijvoorbeeld aan je team, voel je die verantwoordelijkheid minder.

2. Reflecteer op een succesverhaal

Het uitdiepen van een succesverhaal levert je niet alleen belangrijke inzichten op over je leerproces, het werkt ook enthousiasmerend en aanstekelijk. Het werkt heel motiverend als je ziet dat al die kleine stapjes die je hebt gemaakt bij elkaar een megaresultaat opleveren.

3. Reflecteer en denk vooruit

Door bewust terug te kijken, ontdek je waar je meer en minder van wil doen.

Marcella en ik gebruiken hiervoor de handige businessplanner van Structuurjunkie . Volgende week kijken we terug op 2021 en stellen onszelf deze vragen die ook handig zijn voor anderen die zich bezighouden met de aanpak van laaggeletterdheid

Waar ben je echt trots op als je terugkijkt naar het afgelopen jaar?
Wat zijn vijf grote successen?
Wat zijn vijf bijzondere, memorabele zakelijke momenten?

Ga jij ook de tijd nemen om terug te kijken, je successen te vieren en te bepalen hoe je het volgend jaar aan gaat pakken? Ik weet zeker dat je er blij van wordt.

Hoe doe je je harnas af en zie je elkaar als mens?

Sun, 06 Jun 2021 10:53:13 GMT

Podcast over eigen regie

Hoe doe je je harnas af en zie je elkaar als mens? Het blijkt in de praktijk nog best lastig om uit je rol als zorgvrager of professional te stappen. En dat is nou juist de crux als het gaat om eigen regie. Om eigen regie invulling te geven moet je als gemeente en zorgvrager met elkaar kunnen sparren. Een harnas werkt dan niet.

In deze tweede podcast over eigen regie praten Pauline Gransier en ik weer over Eigen Regie en de ontdekkingen in ons project "Eigen Regie in actie! Een brug tussen professionals en zorgvragers met een beperking."

Pauline draagt deze podcast op aan een dierbare vriendin, die recent overleed. Haar vriendin wist te bereiken dat ook studenten met een beperking in een studentenhuis kunnen wonen.

Beleef het zelf, werken met een wajong uitkering

Fri, 01 Jan 2021 13:52:47 GMT

Afgelopen jaar is een interview me bijzonder bijgebleven. Ik sprak Pauline Gransier over de onzekerheid die ze voelde over parttime werken met een Wajong uitkering. Niet zozeer onzeker over werken, maar over het verrekenen van haar inkomsten met de uitkering. En de impact van fouten die in de proces gebeuren, die doorwerken naar haar toeslagen en andere regelingen. En de moeite om iemand te vinden in een groot systeem die het voor haar ging oplossen.

Wil je ook ervaren hoeveel drempels we opwerpen om weer te werken vanuit een uitkering? Beleef het zelf in deze Belevingsmodule: www.loontwerken.nu . De ultieme manier om beleid door de ogen van de klant te bekijken.

Wat kan jij doen om de drempels te verkleinen en echt contact te hebben met unieke mensen zoals Pauline?

Deel 3:Tijdrovers en Motivatieremmers

Fri, 01 Nov 2019 13:57:40 GMT

Dief van je eigen tijd

In onze ontdekkingstocht naar de impact van lage basisvaardigheden op de dienstverlening van een overheidsinstantie gebeurt er veel. Medewerkers gaan door een andere bril kijken als ze horen hoe laaggeletterden omgaan met vaak ingewikkelde brieven (deel 1). En als ze begrijpen waarom hooggeletterden liever ingewikkeld blijven schrijven (deel 2). Maar ze komen in beweging als ze de tijdrovers en motivatieremmers ontdekken.

Welke tijdrovers veroorzaak je zelf?

Medewerkers van de sociale dienst en schuldhulpverlening merken het in het dagelijks contact. Ze krijgen veel telefoontjes van klanten die een brief niet begrijpen. Als klanten formulieren verkeerd invullen of bijbehorende documenten niet toevoegen, krijgen ze de kans het alsnog goed te doen(een hersteltermijn ). Maar daarvoor moet de medewerker weer een brief sturen, contact opnemen en administratie bijwerken. En dan nog begrijpt een deel van de klanten het niet. Zo lopen mensen met een laag inkomen geld mis dat juist bedoeld is voor extra kosten zoals sportcontributie of gemeentelijke belastingen.

"Je merkt het dagelijks; wat je communiceert wordt niet begrepen"

Veel organisaties hebben deze tijdrovers niet in de gaten. Als je veel extra klantcontact hebt, betekent dit dat de klant ergens iets niet goed heeft begrepen. En dat je extra kosten maakt, om iets, dat je als organisatie zelf veroorzaakt.

Ingewikkelde communicatie remt ook de motivatie

Wat het meeste indruk maakte, was ontdekken wat ingewikkelde brieven met mensen doen. Klantmanagers van een sociale dienst kregen van ons de opdracht om klanten te bellen en 3 vakjargon woorden voor te leggen. "Begrijp je eigenlijk wel wat we opschrijven in een brief?" Maar nog belangrijker: "Wat doet dit met jou, hoe kom je nu naar ons toe?".

Vakjargon is lastig, zoals hersteltermijn, beschikking, om-niet. Het heeft als effect dat klanten zich naar en gelaten voelen. “Het zal zo moeten zijn”. Klanten voelen zich afhankelijk van de organisatie. “Je moet het maar begrijpen” .
De toon of voice van de uitnodigingsbrief zorgt voor meer stress. “Het is niet echt uitnodigend”. Klanten krijgen ook geen kop koffie meer bij een anderhalf uur durend gesprek.
Klanten voelen zich minder dan een medewerker van de organisatie. In combinatie dat ze ook nog hulp moeten vragen, draagt dit niet bij aan hun zelfvertrouwen. Ze komen binnen met een laag zelfvertrouwen, terwijl juist dat zelfvertrouwen nodig is om hun situatie te verbeteren.

"Waar wij denken snel te moeten handelen om de klant te helpen, bereiken we dus het tegenovergestelde"

In de eerste contacten krijgen klanten ook veel informatie te verwerken over regels, verplichtingen en eisen aan hulp. In de praktijk blijft maar 10% hiervan hangen en maakt het mensen nog onzekerder.

Klanten komen onzeker binnen met als mindset 'Dit gaat heel moeilijk worden'. Terwijl organisaties klanten meteen ‘in beweging willen krijgen’. De communicatie in de eerste contacten, zowel schriftelijk als mondeling dragen niet bij aan de gewenste beweging die organisaties op dat moment willen inzetten.

Verandering door bewustwording

We merkten dat het best spannend is om je klant te bellen feedback te vragen op de communicatie. Maar eenmaal over de drempel ontstonden mooie en gelijkwaardige gesprekken. Je stelt je als medewerker ook kwetsbaar op door te vragen hoe de klant het ervaart. Een medewerker intake ontdekte zo dat een 22 jarige man geen idee had van de betekenis van het woord om-niet. En dat een 62 jarige dame een beetje gelaten naar het eerste gesprek was gekomen. "Het zal wel zo moeten" dacht ze.

Hoe krijg je organisaties zover dat ze hun dienstverlening gaan veranderen? En beter gaan aansluiten bij hun doelgroep? Is bewustwording dan de sleutel tot verandering? En zo ja, wanneer kantel je en besluit je tot verandering? In ons taalakkoord traject in de Gemeente Woerden ontdekken we de ontbrekende schakel. Het is niet genoeg om te horen hoe laaggeletterden teksten uitleggen of te begrijpen wat drempels zijn als hooggeletterde om simpeler te schrijven. Je moet het ook verbinden aan jouw dienstverlening. Bereik je met deze communicatie wel wat je voor ogen staat?

Zelfvertrouwen is de sleutel tot ontwikkeling

Als we weten dat zelfvertrouwen mensen in staat stelt om problemen op te lossen, zich te ontwikkelen, stappen te zetten, wanneer slagen organisaties daar dan in? We experimenteren hiermee in ons Taalakkoord. En zijn erg blij met alle medewerkers die enthousiast meedenken en meedoen.

Deel 2, Drempels van hooggeletterden

Thu, 24 Oct 2019 15:20:19 GMT

Welke drempels heb jezelf?

We weten dat laaggeletterden veel drempels hebben om aan hun taal te werken, maar voor hooggeletterden zijn die drempels er ook. De meest gehoorde drempel is dat ze niet willen verzanden in Jip-en-Janneke taal. Eenvoudige teksten zouden klanten beledigen of niet serieus nemen. Zowel de schrijvers als de (laaggeletterde) ontvangers van brieven werpen deze drempel op. Maar is dit terecht?

Eenvoudige teksten zijn voor iedereen beter

Uit onderzoek blijkt dat zowel laaggeletterden als hooggeletterden vereenvoudigde teksten beter waarderen en begrijpen. Jakob Nielsen onderzocht wat de effecten bij de lezer zijn als je teksten vereenvoudigt. Waarbij hij de effecten heeft gemeten bij laaggeletterden én hooggeletterden. De conclusies zijn:

Mensen begrijpen een vereenvoudigde tekst beter.
Mensen lezen een vereenvoudigde tekst sneller.
Mensen waarderen een vereenvoudigde tekst hoger.
Genoemde verbeteringen gelden voor laaggeletterden én hooggeletterden.

Waarom schrijven we dan niet eenvoudiger?

We vinden het lastig om een moeilijke boodschap te verkopen. Door teksten ingewikkeld te maken, verhullen we de teleurstelling. In plaats van “ We schorten uw uitkering op”, is het toch beter om duidelijk te zijn: “U krijgt geen uitkering meer”.

Ook gaan hooggeletterden ervan uit, dat simpele teksten afbreuk doen aan hun eigen kwaliteiten. De Amerikaanse taalkundige Richard Mitchell: 'Aangezien je in passieve zinnen altijd meer woorden nodig hebt dan in actieve zinnen, is alles dat je schrijft langer. Daardoor krijg je het idee dat je eigenlijk best veel te zeggen hebt, en dat het allemaal heel belangrijk is.’

Ook bestaat de angst dat hoogopgeleide klanten afhaken op deze eenvoudigere brieven. Terwijl het merendeel van de klanten in het sociaal domein laagopgeleid is. Waarom is het minder erg dat deze vaak grotere klantengroep wel afhaakt bij de brieven?

Bewustwording organiseren door zelfreflectie

In ons project Taalakkoord Woerden besteden we vanuit de bibliotheek veel tijd aan bewustwording over laaggeletterdheid en laaggecijferdheid. Medewerkers van schuldhulpverlening en de sociale dienst beseffen dat hun brieven ingewikkeld zijn. Regelmatig passen ze handmatig standaard brieven aan. Of waarschuwen ze hun klanten voor de formele, vaak strenge brief, die na afloop van een ontspannen gesprek in de bus komt. Om als organisatie de standaardbrief te veranderen, is meer bewustwording op organisatieniveau nodig.

Wat goed werkt om bewustwording te creëren, is kennis over en oefenen met begrijpelijke communicatie. Via onze taalakkoord partner Stichting Lezen en Schrijven boden we een workshop begrijpelijke communicatie aan. Die workshop zette medewerkers en managers aan het denken over waarom ze eigenlijk niet eenvoudiger schrijven. En zette aan tot actie: We gaan brieven herschrijven en testen bij laaggeletterden.

Hoe kan je simpeler schrijven?

Het meest opvallende verschil tussen laag- en hooggeletterden is dat laaggeletterden een tekst niet kunnen begrijpen door hem te scannen. Laaggeletterden moeten elk woord afzonderlijk lezen en zijn langer bezig om de woorden met veel lettergrepen te begrijpen.

Begin eens hiermee: Schrijf actief in plaats van passief . Gebruik zo min mogelijk passieve woorden als "kunnen, zullen, worden". Tel ze voor de grap eens in je teksten, je schrikt ervan.

In een actieve zin zeg je bijvoorbeeld: Lola neemt de taxi naar huis.

Zeg je hetzelfde in een passieve zin, dan is Lola opeens heel passief. Lola wordt door een taxi naar huis gebracht.

Wat is de impact op je dienstverlening?

Wat gebeurt er met jouw klanten als ze jouw onbegrijpelijke brief ontvangen? En hoeveel tijd ben je extra kwijt aan het uitleggen van de inhoud? In deel 3 Tijdrovers en motivatieremmers ontdekken medewerkers de impact van begrijpelijke communicatie op hun dienstverlening. En dat je met alleen werken aan begrijpelijk communicatie nog niet bent. Er is meer nodig.De tekstinhoud van uw post komt hier. Om deze tekst te bewerken, klikt u erop, verwijdert u de standaardtekst en begint u uw eigen tekst te typen of plakt u uw eigen tekst van een andere bron.

Deel 1: Vakjargon, ont-luister-end

Tue, 01 Oct 2019 15:33:48 GMT

Welke moeilijke woorden gebruik jij?

De enige manier om te begrijpen dat je echt iets moet doen aan ingewikkelde brieven is luisteren. Luister naar hoe jouw klant jouw brief leest en ontdek zo dat je het veel eenvoudiger moet doen. Als je tenminste wilt dat klanten iets met je brief doen.

Neem even een paar minuten en luister wat fragmenten

Hoe komt een brief over? Luister hier

"Heel veel stukken, moet ik nou veel doen? "

Weet jij wat een hersteltermijn is? Luister hier

"Hersteltermijn? Waar moet ik van herstellen dan?

Vind je logo's belangrijk op je brief? Luister hier of je klant dat ook vindt.

" We mogen naar het eurovisie-songfestival"

Is jouw brief uitnodigend of maken ze je klant onzeker? Luister hier .

"Het is hartstikke spannend, zo'n gesprek"

Bewustwording organiseren door confrontatie

In ons project Taalakkoord Woerden besteden we veel tijd aan bewustwording over laaggeletterdheid en laaggecijferdheid. We merkten bij de medewerkers van schuldhulpverlening en de sociale dienst dat ze weten dat laaggeletterdheid bestaat, maar het echt begrijpen en herkennen is nog lastig. En ook het belang daarvan voelden ze nog niet. Wat goed werkte daarin, is de confrontatie met laaggeletterden zelf. We lieten twee brieven van FermWerk lezen door twee Nederlandstalige laaggeletterden (met dank aan Ria en Shanti). En ontdekten zo hoe anders de beleving is bij een brief. En ook wat een goede ideeën ze hadden om het simpeler te schrijven.

Hoe kan je het simpeler doen?

Luister hier naar de geniale tips van de dames.

Stuur je een brief waar klanten binnen een aantal weken op moeten reageren?

Dit werkt niet goed: "U heeft twee weken de tijd om de gevraagde gegevens in te leveren. Deze termijn begint op de dag dat deze brief is verzonden (zie verzenddatum). Als wij de gegevens niet binnen deze termijn ontvangen, zullen wij uw aanvraag verder niet behandelen."

Dit adviseren Ria en Shanti:

"Lever de documenten uiterlijk 24 januari in. Dan kunnen wij verder met de aanvraag"

Waarom schrijven we eigenlijk niet begrijpelijker?

We ontdekten dat hoogopgeleiden allerlei drempels hebben om eenvoudig te schrijven. Hierover meer in het volgende deel. Deel 2: Begrijp waarom je brieven zo ingewikkeld maakt.